Нүүрсхүчлийн хийт Аурга рашаан:

Аваргын нүүрсхүчлийн хийт рашааныг (гүний) ходоод гэдэс, дотор эрхтэний өвчинд хэрэглэдэг. Аваргын нүүрсхүчлийн хийт рашааны найрлаганд орсон нүүрсхүчлийн хий, эрдэсжилтээс гадна түүний найрлагад фтор 1.5 – 2 мг/л, 2 валенттай төмөр 5-10.4 мг/л хүртэл өндөр агуулгатай, мөн манган, титан, бари, зэс, лити, никель, цайр оролцсон байна. Нүүрсхүчлийн хийт рашаан ус нь биеийн ерөнхий тамир тэнхээг сэргээх үйлчилгээтэй бөгөөд бие махбодийн эд эсийн хүчилтөрөгчийн хангамж ба оюуны ажиллах чадварыг сайжруулдаг. Аваргын нүүрсхүчлийн хийт рашаан нь ходоод гэдэсний архаг үрэвсэл, элэг цөс, нойр булчирхай, сахрын диабет, эрдсийн солилцооны алдагдал зэрэг дотор эрхтэний өвчинд хэрэглэхээс гадна амны хөндий, буйлны үрэвсэл, хамар хоолойн харшлын гаралтай өвчин, шүдний өвчний үед зайлж хэрэглэнэ. Мөн толгойн өвчин, тархины даралт, уналтад шавшин хэрэглэдэг.

Рашаан нууранд ороход хориглох заалт

• Зүрх судасны хүнд өвчтэй, зүрхны дутагдал инфакт
• Цусны даралт ихсэх өвчин 3-р зэрэг
• Мэс заслын дараа / 7 сараас дотогш /
• Хорт хавдар
• Бронхиальныи астма
• Сүрьеэ
• Бронхилнай астма
• ямар нэгэн архаг өвчиний сэдрэлтийн үе
• ямар нэгэн хурц цочмог үрэвсэлт өвчин
• Бамбайн булчирхайн өвчин /хордлогот хэлбэр/
• Цусны өвчнүүд
• Арьсны хурц, идээд өвчин /псориаз болон хайрст үлдийн хурц үед хориотой/

Эмнэлгийн үндсэн үйлчилгээ

• Дотрын кабинет
• Мэдрэлийн кабинет
• Арьсны кабинет
• Физик эмчилгээний кабинет
• Массаж эмчилгээ
• Шавар эмчилгээний тасаг
• Биеийн тамир эмчилгээний кабинет

Нэмэлт эмчилгээ

• Рашаан нууранд эмчийн зааврын дагуу орох
• Дотор эрхтэний рашаан болох Аурга рашааныг өдөрт 2 удаа шинээр уух
• Эмчилгээний шаврын ордныхоо дэргэд байдаг учир шаврыг од гаригийн зөв нөлөөллийн үед авч тээвэрлэлтгүйгээр цаг хугацаанд нь шинээр тавих, ороолт хийх, шавар ваннанд оруулах эмчилгээ хийдэг тул үр дүнтэй байдаг.
• Эмчилгээний шавар дээр тогтсон жинхэнэ давст нуурын эргийн элс, нуурын усны хаялаг, шаврын холимог, эгц тусгалтай нарны илч зэргээс анагаах чанартай болсон байдаг. Эмчийн зааврын дагуу элсээр бигнүүр тавих, хужирт элсэн дээгүүр хөл нүцгэн явах зэргээр эмчилгээндээ ашигладаг.
• Рашаан нуурын эргийн агаарын бичил орчин нь бас нэг төрлийн эмчилгээ болно.
• Зуны дулаан улиралд рашаан нуурын усны ууршилттай агаарын бичил орчин бий болдог нь сүүлийн үед дэлхий нийтийн эмчилгээний практикт хэрэглэх болсон “давсан агуйн” үйлчилгээг тодорхоы хэмжээгээр үзүүдэг.

Сувилалын өвчний заалтууд

• Төрөл бүрийн арьсны өвчнүүд, харшил
• Хордлогын нөлөөлөлтэй өвчин
• Мэдрэлийн системийн өвчнүүд
• Бөөр, нуруу, эмэгтэйчүүдийн өвчин
• Элэг цөс, нойр булчирхай
• Нарийн бүдүүн гэдэсний шархлаа зэрэг өвчний архаг үе
• Гэмтэл бэртлийн дараах үе, ангина, үе мөчний архаг үед манай рашаан онцгой үр нөлөөтэй.

Байгалийн эмчилгээний хүчин зүйлүүд

Олон зууны турш ардын эмчилгээний нэгэн төрөл болсон рашаан ус, анагаах шаврыг МЭӨ 7 зууны үеэс хүн төрөлхтөн эмчилгээнд хэрэглэж эхэлсэн. Рашаан ус, шавар эмчилгээний эхний үед булчингийн агшилт суларч тамир доройтож байгаа мэт боловч курс эмчилгээний төгсгөлд булчингийн агшилт хүчтэй болж биеийн ерөнхий байдал сайжирдаг. Мөн арьсны мэдрэхүй сайжирч, цусны судлуудын тонус нэмэгдэж, урсгал мэдрэлийн цочрол багасдаг. Байгалийн хүчин зүйлийн эмчилгээ биеийн эсэргүүцлийг нэмэгдүүлж цусан дахь залгиур эсийн чадварыг нэмэгдүүлдэг. Мөн бие махбодын хэт мэдрэг чанарыг бууруулдагийг туршлагаар тогтоожээ. Шавар эмчилгээ нь судасны системд онцгой нөлөөтэй.

Анагаах шавар

Эмчилгээний шавар нь байгалийн хүчин зүйлүүдийн нөлөөгөөр тогтдог ус, эрдэс, шаварлаг эрдэс, органик бодисуудаас тогтох нэгэн төрлийн ашигт малтмал бөгөөд байгалийн янз бүрийн нөхцөлд төрөл бүрийн физик-химийн процесс ба бичил биетний амьдралын үйл ажиллагааны дүнд тунамал комплекс бүтээгдэхүүн байдлаар үүсдэг. Эмчилгээний шавар нь дулаан физик чанар, биологийн идэвхэт бодисыг агуулсан орган-эрдэсийн бүрэлдэхүүн, төмөр, зэс, хөнгөн цагаан, кобальтын ислүүд, аминхүчлүүд, нүүрс устөрөгчид, хүхэрт устөрөгч, азот, даавар, антибиотик, витамин зэрэг төгс нэгдлүүдийнхээ ачаар эмчилгээний шинж чанартай болдог. Эмчилгээний шавар нь нянгийн эсрэг үйлчилгээтэй байдаг. Аваргатосонгийн анагаах шавар нь 12.851 г/л эрдэсжилтын агуулгатай. РН – 9.7 уусмалын орчин байгаа нь тогтоогдсон.
Эмчилгээний шаврын нэг онцлог нь өөрт агуулагддаг бичил биетийнхээ амьдралын үйл ажиллагааны дүнд биологийн процесс явагддагт оршино. Иймээс байгальд өөрт нь “Хүн-байгаль” хоёрын тэнцвэрийг хадгалж байх “Ид шид” байдаг аж.

Амралт чөлөөт цаг зөв өнгөрүүлэх

• Гоо сайхны төв – тохилог саун, джакуза ванн, халуун ус, гоо сайхан, иллэг массажаар үйлчилнэ.
• Караоке их гэр бар – караоке дуулж бүжиглэж бараар үйлчлүүлнэ.
• Снукер билльярд – снукер болон пүүл билльярдтай тохилог өрөөнд тоглох боломжтой
• Тоглоомын цогцолбор – энд агаарт билльярд тоглож, мини гольфын талбай дээр гольф тоглоход суралцаж, усан оргилуур тойрон сууж хөгжим сонсож, саравчинд шатар даам хөзөр тоглох боломжтой
• Диско клуб – Диско бүжиг, кино үзвэр, урлагийн тоглолт, нийтийн зурагтаар үйлчилж билльярд, ширээний теннис тоглоно.
• Байгалийн ресторан – Сувиллын ногоон төглийн модон дунд усан оргилуур тойрон сууж, өдөр шөнийн алинд ч захиалгат хоол ундаагаар үйлчлүүлж, хөгжим сонсож, бүжиглэж болно.

Нэг хоногийн төлбөр нь Эрүүл мэндийн даатгалтай хүмүүст хамаарах ба Даатгалгүй хүмүүст дээрх төлбөр дээр хоногийн 2000 төгрөг нэмэгдэнэ.
Жиш: Энгийн өрөөний ЭМД-ийн хөнгөлттэй үнэ хоногийн 7800 бол харин ЭМД-гүй бол 9800 төг болно.

Тээвэр үйлчилгээ
Долоо хоног бүрийн Лхагва, Бямба гаригуудад өөрийн байран дээрээс унаагаар үйлчилж байна.

Унааны тасалбарын үнэ

Том хүн: 7500 төг
Хүүхэд: 4500 төг /4 – 12/ нас
Гадаад хүн: 10000 төг

Нуурынхаа хажууд сувилалын газартай бөгөөд тэнд нь арьс, харшил, үе мөчний эмгэгтэй хүмүүс эмчилүүлж сувилуулах аж. Хотоос эрхийн бичиг энэ тэрийг нь авч болдог юм гэсэн. Сувилалын хажуугаар тэнд нутгийн хүмүүс өөрсдөө 5 нь тав, 10 нь арван гэрүүд барьж ард иргэдийг хүлээн авч үйлчилнэ. Гэргүй хоцорсон уу эсвэл мөнгөө хэмнэсэн үү хүмүүс нуурын эрэг дагуу майхан барьж нилээнээр суурьшсан байлаа. Анх очоод харахад хөдөө биш дээр үеийн заслан юм уу пионерийн зуслан шиг сэтгэгдэл төрж байлаа.
Тэнд очсон хүмүүсийн машин тэрэг нь дандаа л том том жийп байх бөгөөд хааяа нэг жижиг тэрэг харагдана. Хаа очиж тэнд гэр хороололынх шиг хашаа байхгүй бөгөөд гэрүүдээ хэсэг хэсгээр нь өөрийн эзэмшлээ тусгаарлан хайс татсан нь таалагдсан. Зам би хөдөө хээр ганцаараа байгаа мөртлөө гэр хорооллынх шиг банзан хашаа татсан айлыг харж байлаа. Учрыг нь сайн олоогүй. Цаанаа их нарийн учир байгаа байхдаа? Харин минералтай нуураа тойруулаад намхан төмөр хашаатай юм билээ. Хэзээ татсийм бөө мэд. Хүмүүс тэрхүү нуурыг л тойрон майхнаа барьж, усанд орж, шавар тавьж, наранд шарж ер нь л хамаг гол үйл явдал тэнд л өрнөх бөлгөө. Харин цэнгэг гэх нууранд адуу мал орж наранд шарж жаргалаа эдлэнэ.
Минералтай нууранд 3 төрлийн шавар байх аж.
1. Хар шавар – Үемөчний өвчинд хэрэглэнэ
2. Шар шавар – Харшил, эгзээм, алиргий, элдэв батга, яр шарханд сайн
3. Саарал шавар – гоо сайхны шавар. Нүүрэн дээрээ тавихад зориулсан маск л гэсэн үг. Арьсны гүнд орж бүх бузар зүйлийг сорон гаргана.
Минералтай нуураны бас нэгэн ид шид нь шимэгч хорхой. Тэр хорхой нь ханадаг юм уу шимдэг юм уу бөө мэд. Ямар ч л байсан усанд ороод хөдөлгөөнгүй байхад хүрч ирээд час часхийлгэн хазахийм. Учир мэдэх хүмүүсийн ярьсанаас үзвэл тэр хорхой хүний өвчтэй газар нь очиж хазаад өвчин, муу муухайг нь авдаг. Уснаас гарж ирээд харахад тэр хазсан газар нь шумууланд хазуулсан мэт улайсан байх юм. Гэхдээ хэдэн цагийн дараа тэр нь арилчихна. Зарим нь арилахгүй тэр нь маш их өвчтэй болохыг илэрхийлж байгаа бололтой. Гэхдээ тэр хорхойд ном ёсоороо бол 15-20 минут хазуулах жамтай гэсэн. Би бүх өвчнөө нэг мөсөн эмнээд цоо эрүүл болчих санаатай цаг гаруй тэр усанд нь хорхойд хазуулсан чинь толгой эргэж байдаг шүү. Гэхдээ байгаль ээж “хөөе малаа чи нарших гээд байна” гэж сануулсан сануулга ч байсан байж магад. За тэгээл уснаас гарч ирээд наранд шараад байна даа. Шарж шарж яг буцалдгийн даваан дээр ус руугаа яваад орчиж байгаан.

Нуурын эрэг бол ер нь бол миний үзсэн Монголын No1 beach. Хүмүүс маш. Ус нь маш бүлээхэн. Эрэгээсээ 10 гаруй метр хэртэй газраа ус нь намайг давж байв. Би чинь бүүр нэг зуун наян санж өндөртэй хүн шүү дээ. Гүн рүүгээ явбал доороо нилээн шавартай, эрэг рүүгээ элстэй. Нэг сонин юм нь өдөр 1 цагт бүрээ үлээж хүмүүсийг хоолондоо ор гэж дууддаг юм байна лээ. Пионерийн зусланд тийм байдагсан.

Тэнд ер нойр их сайхан ханаж байв. Би л лав шөнө 1, 2 гэж унтсан мөртлөө өглөө 7 өнгөрөөгөөд 8 гэж босоход сэргэг сайхан байлаашд. Өдөр нь унтах хүсэл төрөхгүй байв. Их л сайхан сэргэлэн болчихож байна лээ.
Бидний гэр авсан айл гэрийг нь шууд л нүдэн дээр нь барьж өгөөл оруулж байлаа. Тэндэхийн гэрийн үнэ нь хүний 3000 төгрөг. Гэхдээ яриал авчихдаг юм байна лээ. Бид нэг гэрийг хоногийн 12000 төгрөгөөр хөлсөлөн авсан. Тэнд нэг төв гудам байх бөгөөд тэнд 3 дэлгүүр ажиллана. Бүх л юм байна. Шүдэнз лаа, архи пиав, хүнснээс авхуулаад гааз, хийлдэг цагираг хүртэл байна. Пиав нь харин Касс, Хайт л байв. Нойл тавынх үнэ нь 1200. Хоолон гэрүүд байх бөгөөд хоолны чанар үнэхээр сайхан ориг, шинээрээ. Бидний захиалж байсан айл л ямар ч байсан тийм байв. Поорц нь ч арвин. Би хүртэл барахгүй байна гээл бодолдоо ардуудаа. Хоолоо захиалаал 1 цагийн дотор аваад идчихнэ. Нутгийн ардууд гэрүүдээр хэсэн хонь, ямаа авах уу хэмээн асууж хэрэглэгчидтэйгээ тулж ажиллана. Авна гэвэл алаад, боогоод, хорхоглоод өгнө. Нэг төлөг нь дундажаар 30,000 төгрөг. Харин хонь авахгүйгээр бага шиг хорхог 2 хаагаар хийлгэвэл бас л 30,000 төгрөг. 25 касс юм уу хайт авбал бас 30,000 төгрөг. Хоёр хүн 5 хонох юм бол гэр нь бас л 30,000 төгрөг. Ер нь л хүний хэрэгцээ цөм бүрджээ.

Хорхоглон идэх хонь 30
Хонины махан хорхог нь 30
Хорин таван пиав нь 30
Хонож өнжих гэр нь 30
Миний эх орон 30 төгрөгнийх билэээ… Өөр яаалгах гээд байгаан та нар. Зүгээр л машиндаа бензин хийж аваад тийшээ явж амар.

Гэтэл хамтрагч маань Аварга тосон гэх газар луу явъя, урд нь тийшээ очиж байсан гэлээ шүү. Гэтэл хоёулаа дэмий, олуулаа явбал хөгжилтэй, хэмнэлттэй, замд ямар нэгэн юм болвол ханьтай гээд хүмүүсийг уриаллаа. 6 хүн боллоо. Хамтрагч маань хүүхэдтэйгээ явах болж долуулаа боллоо. Дордохын 7 гэж бодовч гадаадад чинь 7 тоо маш сайн гэж бодоод тайвширлаа. Сая 2007 оны 7 сарын 7 чинь чухам сайн өдөр гээд дэлхийн өнцөг булан бүрт хосууд үй олноор хуримлавшд. Юун манай Балжинням Дашнямтай өдөр. За тэгээд 7 сарын 11 буюу наадмын эхний өдөр 10 цагт цугларч аваад гараад шидэхээр шийдлээ.

7 сарын 10 өдөр хүмүүс баасан гариг болсон мэт л энд тэндгүй баярын уур амьсгал орж паари нэгэнт эхэлжээ. Манай бас нэгэн найзын маань төрсөн өдөр болж эхлээд тийш очив. Дараа нь хамт явах залуучуудтайгаа үргэлжлүүлэн паарийдав. Үүрийн 4 цаг хүртэл пааридав. Товлосон өдөр боллоо. Өглөө 10 цагт цугларч хөдөлөх гэж мунгинасаар байтал 15 цаг гэж байхад л арай гэж хотоос гарлаа. Хамт явах 3 залуу маань шууд л Ланд 100 хөлөглөлөө. Өглөөхөн л ямар ч машингүй, танай машааны хонины хонхорт чихээд явахад дээдийн заяа гэж байсан хүмүүс нүдэн дээр амьдрал нь сайжираад явчлаа. Гэтэл манайд тийм машин хөлслүүлдэг үйлчилгээ бий болчихсон ажээ. Хоногийн 50 доллараар хөлсөлөөд дээрээс нь бензиний мөнгийг нь төлчихдөг болж. Машин тэрэггүй хүмүүст амар бөгөөд яршиг төвөг багатай их л аятайхан үйлчилгээ санагдсан.

За тэгээд гараад шидчихлээ дээ. Хамтрагч маань өмнө нь ийшээ тийшээ аялж байсан болохоор их л туршлагатай бүхий л зүйлийг базаажээ. Прадо жипний ар дүүрж байлаа. Бусад нь бол өмсөх хувцасаа л үүргэвчиндээ хийсэн байлаа. Туршлагатай хүн ч цаанаа л ондоо ажээ. Аялалын check list гаргаж тэрийг нягтлан бүртгэж байхад би дутуу нойртойгоо ноцолдож, өчигдөр чинь юу юугаа хаяж гээсэн тухайгаа бодож байв.

-За байз утсаа хаячихсан одоо яах билээ?
- Тэрэн дээр чинь тэр, тэрний утасны дугаар байсан шдээ, одоо дугааруудаа яаж дахин хийнээ?
- Эрхээ сэргээнэ, утас авна, утсандаа дасна, дахиал бөөн мөнгө зарлагадах нь
- Нойр ямар аймаар хүржийнаа, жоохон дуг хийчихиймсан
- Ёоо толгой толгой, дахиж л уухаа болий чи минь
- Үгүй чи энийг өөртөө хэд хэлж байнаа
- Харин тиймээ тэгээл болохгүй л байна шдээ, тэхээр чинь би яахийн болжийно
- Юу болохгүй байна гэж, арчаагүй царайлчихаад
- Чи тэгвэл тийм л сүрхий юм бол өөрөө уухгүй байх чинь яасийн..
- энэ чинь юу болжийноо өөрөө өөртэйгээ хэрэлдээд байна шдээ? Солиорч байгаа нь энэ юм болов уу?
- Хүн ингэж байгаад солиорчихдог юм гэнэ лээ шүү

гэсэн бодлууд толгойд орж явсаар гэнэт сэхээ орон харвал Баянзүрхийн гүүрээр давж явлаа. Хамт явсан нэг маань “Хүүе таминь зогсоорой би энэ туул голд нэг их чухал зүйл урсгах ёстой юм байгаам” гэлээ замаасаа гарч гол ортол тэрээр их л чухал зүйлийг нандигнан, хэдэн үг шивнээд чулуудлаа.

Монголчууд маань бас л нилээн мухар шүтлэгтэй болжээ. Хүмүүс зовлон зүдгүүртэй тулгараад юмуу өөрийн хэр чинээнээс давж гарсан зүйл тохиолдоход далдын их хүчийг хүсэн тэр нь л бүх зүйлийг нь биелүүлэх мэтээр бодож мухар сүсэгт маш ихээр автах болжээ. Тэрэн дээр нь дөрөөлөөд энэ балиар шар дээлтэй, бүдүүн тарган халзан новшнууд сэгэнд дээр цугларсан хэрээ шиг л шавааран улам улам балиар харанхуй бурангуй үйлдлүүдийг хийх болжээ. Нэгэн зураач нөхөр лам болж аваад хорвоогийн хамаг учир ёсыг мэдэн, бараг л өөрөө энэ ертөнцийг бүтээсэн мэтээр аяглаж сүсэгтэн олныг дагуулах ажээ. Харахаас л… за тэр ч яахав энэ талаар дараа дэлгэрэнгүй ярина.

Машин маань холын замд гарангуутаа согог нь танигдлаа. 80 милээс дээш гарахаараа л нисдэг тэрэг шиг дүнгэнээд эхлэв. Би угаасаа л машинаас айдаг өвчтэй болохоор ямар машин тэрэг мэдэх биш хий дэмий л “Ай мөн хүчтэй машинаа” хэмээн тал заслаа. Гэтэл “Үхсэний чинь хүчтэй. Тахир гол нь таранбүлүүртэйгээ холилдчихсон байна” гэсэн утгатай зүйл хэлж уурсав. Би тэр хэлсэн нарийн ширийн гадаад үгийг нь мэдэхгүй учир ямар нэгэн зүйл болохоо байсныг ярианых нь өнгөөр ойлгов. Шинээр машин авах гэж байгаа хүмүүс хот дотор туршихаас гадна хөдөө хээр явж үзэж байж авах хэрэгтэй юм байна лээ шүү. Ингээд 5 гаруй цаг 80 милээс хэтэрэхгүй хурдтай явсаар зорьсон газар Аварга тосондоо ирлээ.

Үргэлжлэл…